ساعت 5 صبح به اتفاق تنی چند از همنوردان در گروه کوهنوردی فراز رشت به طرف سیاهکل، دیلمان و در نهایت شاه شهیدان حرکت کردیم. نفرات همراه در این برنامه 23 تن می باشند. ساعت 15/9 صبح به مقصد رسیده و از این قسمت به بعد می بایست بصورت پیاده طی شود. برای دستیابی به دهانه غار باید پس از رسیدن به شاه شهیدان به جاده ای خاکی و فرعی در سمت راست وارد شد. بعد از حدود دو کیلومتر به قسمتی می رسیم که چندین کلبه روستایی در مجاورت جاده قرار دارند که از این نقطه دهانه غار در سمت جنوبی جاده به سهولت قابل رؤیت است. فاصله دهانه غار از این قسمت حدود 700 متر می با شد. گرای دهانه از کنار جاده 145 درجه شمال غرب است.

تعدد نفرات همراه ما به آن دلیل است که طبق قرار قبلی، امروز ما سعی خواهیم کرد این غار کوچک ولی زیبا را به تعداد دیگری از دوستان و علاقه مندان معرفی کرده و در عین حال در کنار انجام این مهم تلاش می کنیم که کاوشی جدی تر نیزدر این غار داشته باشیم. ساعت 10 صبح به محل دهانه می رسیم و در محوطه ای مقابل و قدری پایین تر از دهانه غار مستقر می شویم. قبل از ورود به غار جلسه ای آموزشی و توجیهی برای حاضرین برگزار می گردد. به خاطر تعدد نفرات، کل نفرات را به دو گروه کوچکتر تقسیم کرده و تصمیم می گیریم که بازدید از غار را در دو مرحله به انجام رسانیم. در ساعت 30/12 اولین گروه به غار وارد می شوند. به منظور انتقال برخی مفاهیم و آموزش برخی اصول مقدماتی غار نوردی اینجانب به همراه هر دو گروه غار را پیمایش خواهم کرد. این گروه پس از بازدید غار تا سر چاه، در ساعت 45/14 از غار خارج می گردند. گروه دوم نیز در ساعت 15/15 وارد غار شده و این نفرات تا انتهای کار تجسس در قسمت ماقبل آخر غار به انتظار مانده و در نهایت رآس ساعت 18 همگی به سلامت از غار خارج می شویم. در بخش آموزشی این برنامه موضوعاتی مانند : نحوه پیدایش غار ها، مسایل زیست محیطی در غار ها، اصطلاحات متداول در غار نوردی و برخی توصیه های ایمنی برای اعضای حاضر به تفصیل توضیح داده می شود.

غار اسپهبدان

دهانه غار اسپهبدان بصورت عمودی می باشد و این عامل موجب شده که از مسافت های بسیار دور نیز قابل رؤیت باشد. اسپهبدان به مردمانی اطلاق می شد که سالها قبل در این منطقه زندگی می کردند. ایشان مردمانی دلاور با تاریخی سرشار از حادثه و جنگ های بسیار بودند. در گویش محلی به این غار اسپابودان می گویند. مانند بسیاری از دیگر غار ها در سرزمین ما، این غار نیز مورد کم توجهی و بی مهری قرار گرفته است. تالار ابتدایی غار ( که به تالار دلگشا نام گذاری گردید ) مملو از مواد دفعی گله های گوسفند و بز است. اهالی این منطقه از این مکان برای نگهداری دام های خود استفاده می کنند. خوشبختانه به دلیل صعب العبور بودن مابقی مسیر داخل غار، هنوز ادامه این غار از اینگونه آلودگی ها در امان مانده است. ارتفاع دهانه غار حدود 17 متر می باشد و عرض آن در کمترین قسمت حدود 5 تا 7 متر است. ابعاد این تالار به طور تقریب 15 در 9 متر بوده و توسط معبری باریک و با شیبی تند به قسمت بعدی مرتبط می باشد. سقف تالار اول در بسیاری قسمتها بیش از 10 متر ارتفاع دارد. تالار دوم که ابعادی کوچکتر از اولی دارد ( تالار دلربا ) در سمت چپ به بخشی صخره ای ختم می شود که با صعود از این قسمت به دالان اصلی غار وارد می شویم. ارتفاع این بخش صخره ای حدود 3 متر بوده و به منظور تسهیل بازگشت و ایمنی بیشتر نفرات همراه، ثابت گذاری می شود.

در ادامه دالان را پی می گیریم و بتدریج مسیر باریکتر و سقف کوتاهتر می شود. انتهای این دالان به دهلیزی بسیار تنگ و مارپیچ مبدل می گردد که برای عبور از آن می بایست به صورت سینه خیز حرکت کنیم. پس از آن به اتاقکی با ابعاد نامنظم وارد می شویم. استراحتی کوتاه در این قسمت بسیار لذت بخش است. اشکال غار سنگ و به صورت های مختلف از اینجا به بعد رخ می نمایند و تنوع قابل توجهی از این بابت به چشم می خورد. بعد از قدری فراز و نشیب به شیبی تند میرسیم که ما را به سر چاه انتهایی غار می برد. به منظور تآمین ایمنی بیشتر از طناب ثابت استفاده می کنیم. فرودی به طول تقریبی 8 متر ما را به چاه می رساند.

کارگاهی با استفاده از بلوک طبیعی دایر کرده و آماده فرود می شویم. من ابتدا فرود می روم و سپس همنورد دیگرم، آقای هادی وحدانی اقدام به فرود می کند. قسمت اول فرود به طول 2 متر به صورت پا به سنگ انجام شده و آنگاه به شکل معلق فرود می رویم. در ادامه دوباره پا به سنگ می شویم و پس از فرودی 17 متری به حوضچه بزرگی از آب می رسیم. آب شفاف بوده و انتهای عمیق حوضچه مشهود است. وارد آب می شوم ولی به دلیل عمق زیاد و عدم وجود امکانات مناسب ادامه کار ممکن نیست. البته با توجه به تجسس انجام شده و شواهد موجود، احتمال ادامه مسیر غار بسیار بعید می باشد.

با ابزار موجود اقدام به اندازه گیری عمق آب حوضچه می کنم که در عمیق ترین قسمت حدود 5 متر می باشد. بیشترین عرض آن نیز حدود 7 متر است . دو دهلیز در سطحی مماس با آب نظر مرا جلب کرد که متآسفانه پس از چند متر بن بست بودند.

غار اسپهبدان علیرغم کوچکی، بدلیل وجود اشکال متنوع و بسیار زیبا از جهت تشکیلات آهکی درون غار و نیز به خاطر وجود دهلیز های تنگ و صعب العبورو مسیر های با شیب تند یا عمودی می تواند مکانی مناسب جهت برگزاری کلاس های آموزشی یا کار آموزی غار نوردی باشد.

یاد آور می شوم اسامی قسمت های مختلف که در کروکی ارایه شده است، توسط اینجانب نامگذاری شده و اگر اساتیدی پیش از من این غار را پیمایش و نامگذاری کرده اند، این مهم را بر من خواهند بخشید. بدیهی است که در صورت وجود چنین سوابقی، می توان به منظور بهینه سازی اطلاعات و جزییات این غار، این موضوع را جدی تر طرح و به سرانجام رسانید.

تهیه و تنظیم : دکتر مسعود حمیدی
مربی و مدرس غار نوردی

منبع :http://www.irancaves.com/fa/cavedetail.aspx?ID=426