به وبلاگ ما خوش آمدید - لطفا صفحه را تا پایان مشاهده کنید
زبان كردي كرمانج / كرمانج عمارلويي
از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری, جستجو

کرمانجی (به کردی: Kurmancî) که به آن کرمانجی شمالی هم گفته می‌شود یکی از گویش‌های اصلی کردی است. برخی منابع از گویش سورانی با نام «کرمانجی جنوبی» یاد می‌کنند.

کرمانجی سرشتی قدیمی‌تر و اصلی‌تر را نسبت به دیگر گویش‌های کردی حفظ کرده چرا که دیگر گویش‌های کردی به خاطر نفوذ دراز مدت فارسی و گورانی و شاید جذب یک زیرلایه مشخص ایرانی، دستخوش دگرگونی‌های چشمگیر شده‌اند.[۱]

فهم زبان گویشوران کرمانجی و سورانی برای یک‌دیگر در ابتدا کمی مشکل است اما پس از مدت کوتاهی به راحتی قادر به برقراری ارتباط با هم خواهند بود .[۲]

محتویات

 [نهفتن

گستره [ویرایش]

کرمانجی در سرتاسر کردستان ترکیه و کردستان سوریه، بخشی از کردستان عراق، استان آذربایجان غربی در شهرستان‌های ارومیه، سلماس، خوی، ماکو، چالدران تکلم می‌شود. همچنین در شمال شرق ایران و در استان‌های خراسان شمالی و خراسان رضوی گویش غالب در شهرستان‌های بجنورد، اسفراین، قوچان، شیروان، کلات نادری و "مانه و سملقان"، کرمانجی است.[۳] کرمانجی در شهرستان‌های درگز، چناران و فاروج با در اختیار داشتن درصدی بالا، زبان دوم است.[۴] با توجه به مهاجرت‌های گستره از سایر شهرهای کرد زبان شمال خراسان به مشهد شمار کرمانج‌های ساکن در مشهد قابل توجه است [۵]. در روستاهایی در شهرستان رودبار استان گیلان به ویژه در بخش عمارلو كه شامل دو بخش ميباشد كه عمده ساكنان بخش خورگام كه شامل روستاهاي بره سر چها محل جلالده وبيش از يكصد پارچه ابادي و روستا به زبان كرماجي صحبت ميكنندپیرکوه و کرماک و دوسالدیه عمارلو و برخی روستاهای سیاهکل و نیز در قسمت‌های کردنشین ارمنستان و قزاقستان و استان‌های کلباژار و زنگلان در جمهوری آذربایجان به کردی کرمانجی تکلم می‌شود. بیشتر کردهای ساکن اروپا به زبان کرمانجی تکلم می‌کنند. کرمانجی با آنکه از لهجه‌های مختلفی تشکیل شده‌است ولی لهجه مرجع و کتابی (معیار) آن به لهجه جزیری در کردستان ترکیه شبیه‌است که از زمان‌های دور شاعران و نویسندگانی مانند احمد خانی، ملای جزیری، فقی تیران، ماموستا جیگر خوین و علی حریری آثار ارزشمندی را خلق کرده‌اند.

شرانی، شاقی {شکاکی}، موصولانلو، زاخورانی و صربیانی و شاهیندژ و بعضی از روستاهای شهرستان هشترود و ماه نشان در آذربایجان شرقی به این گویش سخن می‌گویند.این فقط گوشه‌ای از مناطقی بود که در آن کرمانجی مرسوم است ** در مناطق دیگری مثل منطقه اوریاد درحوالی میانه و در روستاهای هشترود و شهرستان پری در آذربایجان شرقی نیز تا چند سال پیش مردم آنجا پوشش کرمانجی داشتند و به این گویش سخن می‌گفتند که به تدریج و به علل خاص زبان خود را کنار گذاشته وروستای علی زینل ترکی صحبت کردند گرچه هنوز زبان کرمانجی در پیرمردان و پیرزنان آن نواحی استفاده می‌شود.* در خراسان بزرگ نیز کرمانجی در مناطق شمالی آن، شمال خطی که مشهد را به بجنورد اتصال می‏‏دهد و به مرز ترکمنستان محدود می‌شود، تکلم می‌شود. ساکنین برخی روستاهای ترکمنستان که هم مرز با ایران هستند مانند روستای فیروزه نیز به این زبان تکلم می‌کنند.

در اطراف شهرستان خلخال واقع در استان اردبیل نیز روستاهایی به زبان کرمانجی تکلم می‌کنند که از شمال به جنوب عبارتند از: میل آغاردان، بلوکانلو، مصطفی لو، پیر انلو، چملوگبین، اوجغاز، مورستان، کلستان علیا، حاجی آباد، کلستان سفلی، لنبر، نواشنق، آقبلاغ کرد، غفور آباد، کالار، چلنبر، داودخانی، خداقلی قشلاق و دلیلر [۶]

بیش از دو سوم از کردزبانان جهان به گویش کرمانجی تکلم می‌کنند.

الفبا و نوشتار [ویرایش]

نوشته شده در تاریخ شنبه 11 آبان 1392 و در ساعت : 10:07 - نویسنده : رودبار نيوز |
آخرین مطالب نوشته شده
  • آمریکا اگر دست از پا خطا کنند کاربه بسیجی ها نخواهد رسید
  • روستاییان گیلانی از کنتورهای آب خودمحافظت کنند
  • هر نماینده مجلس سالانه چقدر “هدیه” می گیرد؟
  • ساز نـــــــی خورگام
  • هزار نفر در گيلان به ايدز مبتلا هستند
  • رئیس‌جمهور چگونه درخواست مناظره احمدی‌نژاد را می‌پذیرد؟
  • مدیری که نگاه اعتدالی داشته باشد در مدیریت گیلان جای دارد
  • معتقد به افشای لیست سران فتنه ۸۸ هستم
  • تولید فیلم مستند شهدای شاخص روحانی در گیلان
  • امیدهای تازه در زندگی امیرعلی
  • شورای عالی برای آبادانی گیلان گام بردارد
  • طارم، قزوین و زنجان مجوز برداشت آب از سد سفیدرود را دارند اما رودبار ن
  • هفته بسیج مبارک باد
  • قابل توجه مسئولین محترم/جاده های خورگام و عمارلو نیاز به رسیدگی دارد
  • اقتصاد رودبار وابسته به زیتون است/ زیتونکاران با مشکلات زیادی رو برو هستند
  • ظرفیت گیلان به ویژه شهرستان رودبار در تولید محصولات کشاورزی بالاست
  • امام جمعه شهرستان رودبار: در رودبار زیتون کاران عزادارند / مسئولان استانی در تریبون خود می گویند چای و برنج
  • استاندار گیلان:سهم گردشگران رودبار نباید آلودگی محیط زیست باشد
  • عاشورا کجای تاریخ است؟ کربلا کجاست؟
  • ماهيت نهضت عاشورا امر به معروف و نهي از منکر است
  • Copyright © 2010 by http://roodbarnews.samenblog.com